ذوقی کاشانی

ذوقی کاشانی . [ ذَ ی ِ ] (اِخ ) امیر محمد امین . وی مبادی علوم در کاشان فرا گرفت و در حکمت از شاگردان ملا میرزاجان شیروانی معاصر شاه طهماسب صفوی بود. و دیری بسیاحت خراسان و عراق و فارس و بعض نواحی دیگر پرداخت و به سال ٩٦٩ هَ . ق . در لاهیجان گیلان درگذشت . و او راست : یارب این درد چه درد است که درمانش نیست وین چه اندوه و ملال است که پایانش نیست هم نشینم بخیال تو و آسوده دلم کاین وصالیست که در پی غم هجرانش نیست . و هم از اوست : خوشم که در دل من عشق مدعا نگذاشت مرا به بوالهوسی های خویش وانگذاشت . چه آفتی تو ندانم که در جهان امروز محبت تو دو کس با هم آشنا نگذاشت . و نیز وی راست : اندکی پیش تو گفتم غم دل ترسیدم که دل آزرده شوی ورنه سخن بسیاراست . و باز گوید: گناهم را عذابی باید از دوزخ فزون ترسم که سوزندم بداغ هجر فردای قیامت هم . (از ریاض العارفین هدایت . و قاموس الاعلام ترکی ).