حسین امیرحسینی

حسین امیرحسینی . [ ح ُ س َ ن ِ اَح ُ س َ ] (اِخ ) ابن عالم بن محمدبن حسین غوری هروی . در گذشته ٔ ٧١٨ یا ٧٣٨ هَ . ق . چلبی او را حسین بن حسن بن سید حسینی و ملقب به فخرالسادات خوانده است و شمس الدین سامی او را حسین بن عالم بن حسن خوانده است . غیر از دیوان شعر فارسی منظومه ها و رساله های زیر را دارد: زادالمسافرین . سی نامه . قلندرنامه . کنزالرموز. روح الارواح . صراطالمستقیم . طرب المجالس . مرآت البدیع. نزهةالارواح . و این دو در تاریخ نقشبندیان است . (ذریعه ج ٩ص ١٠٠) (هدیة العارفین ج ١ ص ٣١٤). سمرقندی گوید: سالک مسالک دین و عارف اسرار یقین است و در کشف رموز حقایق و دقایق کنز معانی بوده و در فضیلت و علوم جنید ثانی، خاطر پرنور او گلشن راز و طوطی نطق او عندلیب خوش آواز و هو حسین بن عالم بن الحسن الحسینی، اصل سید از غورست از کزیو اما اکثر اوقات سیاحت کردی و مسکن سید شهر هرات بوده و سند خرقه سید به سلطان المشایخ شیخ شهاب الدین عمر سهروردی میرسد قدس اﷲ سره العزیز و سالها بسلوک مشغول بوده و با بسیاری از اکابر صحبت داشته، حکایت کنند که شیخ عارف فخرالدین عراقی و شیخ اوحدی و سید حسینی هر سه فاضل مریدان شیخ شهاب الدین سهروردی بوده اند و سالی چنین اتفاق افتاد که در کرمان به خانقاه شیخ اوحدالدین هر سه بخلوت نشستند و در اثنای اربعین هر کدام از سفر عالم ملکوت سوغاتی بخدمت شیخ رسانیدند، شیخ عراقی لمعات و شیخ اوحدی ترجیع که بغایت مشهور است و سید حسینی کتاب زادالمسافرین، بعدها که شیخ هر سه نسخه را مطالعه کرد فرمود که حق تعالی وجود شریف این هر سه درّ دریای یقین را همواره از آفات محفوظ دارد که عجب سه گوهر از کان حقایق بیرون آورده اند، فاما چون این فرقه مسافران مسالک یقین اند آنکه زادالمسافرین آورده سیاح منازل عرفانست، چون بتقریب وصف زادالمسافرین ثبت شد از آن کتاب فایده نوشتن واجب نمود. من کتاب زاد المسافرین : این طرفه حکایتی است بنگر روزی مگر از قضا سکندر میرفت و همه سپاه با او صد حشمت و مال و جاه با او ناگه بخرابه ای گذر کرد پیری ز خرابه سر بدر کرد پیری نه که آفتاب پرنور در چشم سکندر آمد از دور پرسید که این چه شاید آخر این کیست که مینماید آخر در گوشه ٔ این مغاک دلگیر بیهوده نباشد اینچنین پیر چون راند بدان مغاک چون گور پیر از سر وقت خود نشد دور چون باز نکرد سوی او چشم پرسید سکندرش بصد خشم گفت ای شده غول این گذرگاه غافل چه نشسته ای در این راه بهر چه نکردی احترامم آخر نه سکندرست نامم دانی که منم به بخت فیروز پشت همه روی عالم امروز دریادل و آفتاب رایم فرق فلک است زیر پایم پیراز سر وقت بانگ برزد گفت اینهمه نیم جو نیرزد نه پشت نه روی عالمی تو یکدانه ز کشت آدمی تو دوران فلک که بیشمار است هر ساعتش از تو صد هزار است نه غول و نه غافلم در این کوی هشیارتر از توام بصد روی از روز پسین چو آگهم من چون منتظران در این رهم من غافل توکه از برای پیشی مغرور دو روزه عمر خویشی با من چه برابری کنی تو چون بنده ٔ بنده ٔ منی تو دو بنده ٔ من که حرص و آزند بر تو همه روز سرفرازند گریان شد ازین سخن سکندر بفگند کلاه شاهی از سر از خجلت خود نفیر میزد سر بر کف پای پیر میزد پیر از سر حال ره نمودش کاندر همه وقت یاد بودش . وفات سید حسینی در شهر هرات بوده شانزدهم شوال در سنه تسع عشر و سبع مائه ودر بیرون گنبد سیدالسادات در قهندز مصرح مدفون است .(تذکرة الشعراء سمرقندی ).