حساب عقود انامل

حساب عقود انامل . [ ح ِ ب ِ ع ُ دِ اَ م ِ ] (ترکیب اضافی، اِ مرکب ) هریک از بندهای (عقود) انگشتان دست را به شماره ای اختصاص داده بودند، چنانکه بندهای دست راست نماینده ٔ آحاد و عشرت و بندهای دست چپ نماینده ٔ مآت و الوف بود و هنگام شمار کردن آنها را نشان میکردند. صاحب ذریعه گوید: در احادیث آمده که حساب عقود حسابی است که همه ٔ مردمان به هر زبان فهم آن توانند، و اختصاص به اهل یک زبان نداشته است . و آقارضی قزوینی گفته است که آن حساب قبطیان بوده و ایشان برای نگاهداری حساب با انگشتان خویش سی و هفت شکل تهیه کردند که نه صورت برای آحاد و نه برای عشرات و نه برای مآت و ده صورت برای الوف بوده است . و برای توضیح حساب عقود کتابهایی بنام «ایضاح الدلائل » و «حل العقود» و «لوح الضبط فی حساب القبط»و «مختصرالجمل » و «ارجوزه ٔ جمل عقود» و نه کتاب بنام «حساب عقود» تألیف شده است . (الذریعه ج ٧ صص ٩ - ١١). چلبی گوید: حساب عقود اصابع نزد صحابه پیغمبر متداول بوده است و در این موضوع ابن حرب ارجوزه ای سروده است و شرف الدین یزدی رساله ای دارد. (کشف الظنون ).