ثامسطیوس

ثامسطیوس . [ م ِ ] (اِخ ) خطیب و حکیمی از مفسرین کتب ارسطاطالیس . او کاتب یولیانس مرتد بود. او راست : شرح قاطیغوریاس (مقولات ) ارسطو. تفسیر تمام انالوطیقای اولی در سه مقاله . تفسیر انالوطیقای ثانی . دو شرح بر کتاب الکون و الفساد ارسطو صغیر و کبیر. بعض مواضع طوبیقا. بحثی راجع به بوئطیقا. شرح تمام کتاب السماء و العالم و آنرا یحیی بن عدی نقل یا اصلاح کرده است . تفسیر مقاله ٔ لام کتاب الحروف (الهیات ) ارسطو. تفسیر چند مقاله ٔ کتاب اخلاق ارسطو. شرح تمام کتاب النفس ارسطو. کتاب اًلی یولیانوس فی التدبیر. کتاب النفس در دو مقاله . رسالة الی یولیانس الملک . و هم ثامسطیوس اصول و کلیات . (جوامع). مقاله ٔ اول کتاب راجع به طبیعیات اسکندر افرودیسی را تفسیر کرده است . دکتر لکلرک در تاریخ طب عرب گوید مترجمین کتب ثامسطیوس به عربی یا سریانی حنین بن اسحاق و اسحاق بن حنین و ابوبشر متی و یحیی بن عدی بوده اند. شروح قاطیغوریاس او را حنین بن اسحاق شرح کرده . تفسیر انالوطیقای ثانی او را نیز به عربی ترجمه کرده اند زیرا که ترجمه ٔ به لاطینی از آن در دست است که بی شک از عربی نقل شده است . و ابوالفرج (ابن العبری ) گوید ثامسطیوس در نامه ٔ خود به یولیانوس نوشت که تنوع ادیان درپیشگاه خدایان امری پسندیده است و با این گفته او را از قتل و آزار مسیحیان بازداشت ... و ظاهراً یحیی بن عدی شروح او را بر کتاب ما بعدالطبیعه ٔ ارسطو به عربی ترجمه کرده باشد چه ابن الندیم گوید آن را به خط یحیی بن عدی دیدم - انتهی . (نقل به اختصار). مؤلف نزهةالارواح آورده است که او در میان حکمای یونان روش معلم خود ارسطو را اختیار کرد و به سمت وزارت برقرار گردید و کتب استاد خود را به بهترین و نیکوترین وجهی ترجمه کرد و بطوریکه شیخ ابوعلی رحمةاﷲ تقریرات و شروح ثامسطیوس را بر سایر شروح ترجیح میدهد و معتبر میداند . از ثامسطیوس سی و پنج خطابه در دست است که بیست خطابه ٔ آن دارای فوائد تاریخی و اجتماعی است . مولد او میان سالهای ٣١٠ و ٣٢٠ م . و وفات وی در حدود ٣٩٥ در قسطنطنیه بوده است . مآخذ: ابن الندیم کتاب الفهرست ص ٣٥٥ ابن ابی اصیبعة عیون الانباء ج ١ ص ٢٣، ٢٩، ٣٦، ٢٠٠ ج ٢ ص ١٠١، ٢٠٦ قفطی، تاریخ الحکماء ص ٣٥، ٣٦، ٣٧، ٣٨، ٣٩، ٤٠، ٤١، ٤٢، ١٠٧، ١٧٢، ١٧٤، ٢٤٥، ٣٠٠، ٣٢٣، ٣٥٦. ترجمه ٔ شهرزوری ص ١٩١. (کشف الظنون ).

ثامسطیوس . [ م ِ ] (اِخ ) طبیبی از یونان قدیم . یحیی نجومی زمان او را فترت بین افلاطون و اسقلبیوس ثانی گفته است .