ایلدگز

ایلدگز. [ دُ گ ُ] (اِخ ) اتابک اعظم شمس الدین (جلوس ٥٣١، فوت ٥٦٨ هَ. ق .) وی مؤسس سلسله ٔ اتابکان آذربایجان است . در آغاز غلامی بود از آن سلطان مسعود سلجوقی و در دستگاه او تربیت و ترقی یافت تا به رتبه ٔ امارت رسید. حکومت آذربایجان یافت و پس از جلوس ارسلان شاه به حلوان آمده و بعدها بسلطنت رسید. سپس پسر خود نصرةالدین جهان پهلوان را به جای خود فرستاد و تا ٥٦٨ هَ . ق . که درگذشت ری و اصفهان را گرفت و گرجیان را در ٥٥٧ هَ . ق .شکست داد و وضع دولت سلجوقی را سر و صورتی بخشید: گر ایلد گز ایران را تسلیم بسلطان کرد آن روز که بیرون رفت از کار جهانداری . خاقانی . اتابک ایلدگز شاه جهانگیر که زد بر هفت کشور چارتکبیر. نظامی . رجوع به فرهنگ فارسی معین و دایرةالمعارف فارسی و تاریخ گزیده ص ٤٦٦ و ٤٦٧ و٤٧٢ شود.