اسعدافندی
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
اسعدافندی . [ اَع َ اَ ف َ ] (اِخ ) ابواسحاق افندی زاده محمدبن شیخ الاسلام ابواسحاق اسماعیل افندی . وی یکی از علمای نامدار عثمانی بود و در زمان سلطان محمودخان اوّل میزیست و اسعدافندی برادر شیخ الاسلام افندی است . مولد اسعدافندی سنه ٔ ١٠٩٦ هَ .ق . است . او پس از اکمال دروس وقت در نزد پدر و دانشمندان دیگر در زمره ٔ مدرسان داخل شد (بسال ١١٢٢ هَ .ق .) و در زمان مشیخت پدر خویش، مأموریت تفتیش و امانت فتوی را داشت و بعد بسمت قاضی سالونیک و سپس قاضی مکه منصوب شد. در زمان شیخ الاسلامی برادر خود با حفظ مقام سابق در سفراطه ٔ کبیر (بلوک اطه ؟) و بلگراد قاضی اردو بود و در نتیجه ٔ حسن خدمت و قابلیت و کفایت در سنه ٔ ١١٥٧ قاصی عسکر روم ایلی گردید و در سنه ٔ ١١٦١ بمسند مشیخت ترفیع یافت و در ماه شعبان سال بعد معزول شد و از راه شام برفتن بمکه و اقامت در آن شهر مأمور گردید و سپس اقامتگاه وی را به گلیبولی تبدیل کردند و پس از مدتی به عودت او به استانبول و اقامت در کوی انجیر موافقت شد. وی در سنه ٔ ١١٦٦ درگذشت و جسد او را نزدیک پدر مدفون ساختند. اسعدافندی از اهل علم و فضل و شاعر و ادیب کامل بود و در فن موسیقی مهارت تام داشت . او راست : کتاب لهجةاللغات . و بر سوره ٔ «یس » و آیةالکرسی و برخی دیگر از سور قرآن کریم تفسیری نگاشته و نظیره ای بر اطواق الذهب زمخشری دارد و دو رساله بعنوان «بلبل نامه » و «تذکره ٔ خوانندگان » نوشته و اشعار لطیف از خود بیادگار گذاشته و بعض قصائد عربی را تخمیس کرده و دو قصیده ٔ موسوم به همزیه و لامیه نیز دارد. (قاموس الاعلام ترکی ).
اسعدافندی . [ اَ ع َ اَ ف َ ] (اِخ ) صالح زاده احمدبن شیخ الاسلام محمد صالح افندی . وی برادر شیخ الاسلام محمدافندی و خود یکی از علمای نامدار عثمانی است . وی در زمان سلطان سلیم ثالث جالس مسند مشیخت بود. پس ازاکمال تحصیل و نیل بمراتب عالیه ٔ علمی قاضی مکه و استانبول شد و در سنه ٔ ١٢٠٥ هَ .ق . قاضی عسکر اناطولی و در سال ١٢٠٨ قاضی عسکر روم ایلی گردید و در تاریخ محرم ١٢١٨ بمسند مشیخت ترفیع یافت و مدت سه سال و پنج ماه در این مقام عالی ببود و در نتیجه ٔ روشن فکری و تجویز نظامات جدیده مردمان شریر و نادان بضد وی برخاستند و او بنا بمصلحت معزول شد و در وقعه ٔ مؤلمه ٔ سلطان سلیم خان بزحمت و صعوبت بسیار از تسلط رَجّاله و اشرار رهائی یافت . در زمان جلوس سلطان محمودخان ثانی بسال ١٢٢٣ هَ .ق . در ماه جمادی الاَّخر بار دیگر مسند شیخ الاسلامی را اشغال کرد ولی بیش از سه ماه و ده روز در این مقام نماند و باجبار مردمان آشوب طلب معزول شد و در سنه ٔ ١٢٣٠ درگذشت . (قاموس الاعلام ترکی ).
اسعدافندی . [ اَ ع َ اَ ف َ ] (اِخ ) عریانی زاده احمد. رجوع به قاموس الاعلام ترکی شود.