ابن جزله

ابن جزله . [ اِ ن ُ ج ِ ل َ ] (اِخ ) ابوعلی یحیی بن عیسی، یا ابوالحسن علی بن عیسی بن جزلة الکاتب البغدادی . طبیبی نصرانی که سپس مسلمانی گرفته . موطن او بغداد، محله ٔ کرخ . و ظاهراً نام خویش را پس از اسلام بگردانیده است . او بیماران فقیر را برایگان معالجت میکرده و دوا و طعام از خود میداده است . پس از قبول اسلام چندی کاتب قاضی القضاة ابوعبداﷲ دامغانی و سپس بخدمت دارالانشاء مقتدی خلیفه پیوسته است . به سال ٤٦٦ هَ .ق . کتابی در ردمسیحیان نوشته . و دو کتاب دیگر در طب از او به دست آمده است، یکی موسوم به تقویم الابدان فی تدبیر الانسان و دیگری منهج البیان فیما یستعمله الانسان . در کتاب اولی مانند کتب زیج اسامی بیماریها را بجداول درآورده و در کتاب دوم عقاقیر و نباتات طبی را بترتیب حروف ذکر کرده است . کتاب منهج البیان او بلاتینیه ترجمه و طبع شده است، لکلرک در ترجمه ٔتاریخ اطبای عرب گوید کتاب الحکما تاریخ فوت ابن جزله را در ٤٧٣ شمرده و ابوالفرج بمتابعت او همان تاریخ را نقل کرده است ولیکن تاریخ ٤٩٣ که حاجی خلیفه گفته رجحان دارد چه ابن جزله بسیاری از کتب خود را به نام مقتدی نوشته و مقتدی در ٤٦٨ بخلافت رسیده است (؟).