آل لیث
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
آل لیث . [ ل ِ ل َ ] (اِخ ) صفاریان . نام سلسله ای از ملوک ایران . یعقوب بن لیث صفار مؤسس این دودمان در سال ٢٢٤هَ .ق . سردار سپاه حاکم سیستان بود و در همان سال هرات را مسخر کرده و فارس و کرسی آن شیراز را نیز متصرف شد و بمرور بلخ و تخارستان را قبضه کرد و به سال ٢٥٩ خراسان را از طاهریان منتزع ساخت و لشکر بطبرستان کشید و حسن بن زید علوی را مغلوب کرده از راه اهواز بسوی بغداد شتافت . موفق عباسی برادر معتمد خلیفه با یعقوب مصاف داده و او را بشکست و یعقوب ٢٦٥ درگذشت .برادر او عمرو از جانب خلیفه حکومت خراسان و فارس وکردستان و نیم روز یافت لکن سپس خلیفه از قدرت او بیم کرده و اسماعیل سامانی را بمخاصمت او برانگیخت و عمرو مغلوب و اسیر گشت . نبیره ٔ عمرو، طاهر در سیستان به سال ٢٨٧ بجای او نشست و در ٢٩٠ به دست سبکری اسیرشده و سبکری او را با برادرش یعقوب ببغداد فرستاد. احفاد این خانواده مدتی در ادعای حکومت اجدادی خود در سیستان باقی بودند و پاره ای از آنان نیز به آن مقام رسیدند، و عاقبت به دست محمود غزنوی منقرض شدند.